Bio Brothers rabarber – Kweker in de kijker
De rabarber op de groente- & fruitafdeling van Gimsel wordt geteeld door Johan en Loes Tielen, samen met hun medewerkers. Daar komt bij tuinbouwbedrijf Bio Brothers in America nog behoorlijk wat handwerk bij kijken.
Rabarber is een overblijvende plant, die meerdere jaren op dezelfde plek blijft staan. Aan het eind van elk groeiseizoen -aan het begin van de winter- onttrekt het ondergrondse deel van de plant de in de zomer opgebouwde reserves aan de bladeren en bladstelen. Die sterven geleidelijk aan af en de nu in de wortelstokken opgeslagen reserves worden in de lente aangesproken om snel bovengronds te kunnen uitlopen. “Je kunt vijf tot acht jaar oogsten van dezelfde plant,” vertelt Johan, “maar die wordt in de loop der jaren wel steeds minder groeikrachtig, met steeds dunnere stelen. Wij oogsten meestal vier jaar van een plant, waarna we de wortelstok verdelen -‘scheuren’- in meerdere stukken, met elk minimaal één ’oog’ of ‘neus’; dat is een knop van waaruit de plant weer kan uitlopen. Die stukken wortelstok worden als een soort stekken op een nieuw stuk grond geplant en groeien dan in het voorjaar weer uit tot een complete plant. Het eerste jaar oogsten we dan geen rabarberstelen, zodat de plant voldoende reserves kan opbouwen. De vier volgende jaren oogsten we wel en daarna begint het hele verjongingsproces opnieuw.”
bioscope
lente 2021
AMERICA
Johan is geboren en getogen op het gemengd bedrijf van zijn ouders in America, een dorp in de gemeente Horst aan de Maas (Noord-Limburg). Het was een niet-biologisch bedrijf op twaalf hectare zandgrond. Na het eindexamen van de HAS in Den Bosch in 2002 kwam hij fulltime bij zijn ouders werken. “De reguliere landbouw was toen net als nu sterk gericht op de chemie, al was mijn vader daar nogal terughoudend in. Zelf heb ik altijd interesse gehad in de biologisch tuinbouw, en dat werd sterker door onder andere excursies vanuit de HAS naar biologische bedrijven.”
STOUTE SCHOENEN
Toen zijn vader in 2004 overleed zette Johan met zijn moeder het bedrijf voort. “Ik heb er nog best wel een aantal jaren over gedaan om over te stappen naar de biologische tuinbouw. Pas in 2010 heb ik de stoute schoenen aangetrokken en zijn we op een halve hectare grond begonnen met het biologisch telen van courgettes.” Het jaar daarop richtte hij met zijn broer Bio Brothers op, dat stapsgewijs is gegroeid naar de huidige 60 hectare. Naast rabarber levert het bedrijf rabarberplantjes, pompoenen, courgettes, aardbeien, spinazie, boerenkool en staakbonen.
ARMDIK
Bio Brothers teelt twee rabarberrassen. “We telen Frambozenrood voor de versmarkt, een rabarber met een mooie rode steel. Het andere ras heet Goliath, een groene rabarber met dikke stelen. Ze kunnen wel zo dik worden als een arm en worden vooral gebruikt om gelei van te maken, of rabarbercompote. We beginnen meestal rond half april met de oogst van Frambozenrood en gaan door tot begin september. Helemaal handmatig, meestal met vijf mensen tegelijk. Het hoogseizoen valt in de maanden april, mei en juni, daarna worden de kilo’s steeds minder. Goliath plukken we alleen in mei, maar dan wel met 20 personen. De rest van het jaar laten we hem groeien.”
"Wij oogsten meestal vier jaar van een plant, waarna we de wortelstok verdelen in meerdere stukken."
Biologisch tuindersbedrijf Bio Brothers is in 2011 opgericht door de broers Johan en Toon Tielen. In 2012 verlaat Toon het bedrijf voor een carrière in de landbouwtechniek. Sinds 2016 is Bio Brothers volledig eigendom van Johan en zijn vrouw Loes, die met name de loon- en financiële administratie doet. Geen dochter van een boer, maar wel een boerenkleindochter. Ze hebben een dochter (Floor), zes schapen, drie geiten, een hond en een stuk of tien kippen. Rabarber staat op vier hectare, met een jaarlijkse opbrengst van 150.000-200.000 kilo. Allemaal handmatig geoogst én onkruidvrij gehouden.